Punjabi and Punjab  ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬ

Sain Ahmad Ali Peshawari

سائیں احمد علی پشاوری

پنجابی دا ڈھیر سارا سرمایہ کِھلریا ہویا ہے اوس نوں سان٘بھن تے سودھن دی لوڑ ہے۔احمد علی سائیں پشاوری ساڈی بزرگ نسل دی آخری کڑی سن، ایہناں دا کم اجے توڑی پوری طرحاں نہیں سان٘بھیا گیا۔ راولپنڈی تحصیل دے ایک پنڈ “ بھاٹہ” دے ایک بزرگ بیت خواں قاضی منصب دار ہوراں نوں سائیں دے بیت زبانی یاد سن، ایہناں ایہہ بیت راولپنڈی دے راجہ بازار دے اِک وسنیک کولوں تے میتا داس دے پُتر موہن لال کولوں حاصل کیتے سن، جیہڑے سائیں کولوں سُن کے میتا داس نے اِک رجسٹر تے لکھے ہوئے سن۔ملک لعل خان پہلوان جیہڑے ١٩٧٦ء وچ فوت ہوئے کولوں وی سائیں دا کلام ملیا ہے جیہڑا اوہنے کجھ پڑھے لکھے لوکاں توں اک نوٹ بُک وچ لکھوایا ہویا سی۔سائیں اپنا کلام کتابی صورت وِچ چھپن نہیں دِتا، اِک وار کسے نے چھوٹا جیہا کتابچہ چھاپیا سی جد سائیں نوں پتا لگا اوہنے چھاپے خانے جا کے گھٹّ وَدھ سارے نسخے ضائع کر دِتے کیہا ” وَلے میں نہیں چاہوناں کہ میرایاں حرفیاں بی ٹکے ٹکے سی وِکن“ ۔ اِک ہور کتابچہ ” سائیں دِی بسنت“ ناں ہیٹھ چھپیا سی، جیہڑا کدھرے نہیں لبھدا۔اوس دا کلام لوکاں نوں زبانی یاد ہے یا اوس دے شاگرداں نوں حِفظ سی۔ اِک کتاب ” ابیات سائیں ناں ہیھ ١٩٦٩ وِچ حاجی محمد ادریس صراف سکنہ گجرات  چھپوائی سی تے مفت وَنڈی سی، اوہ کِتے کِتے لبھ جانٛدی ہے، اوہداے وِچ سائیں دے ١٧٦ بیت شامل ہَن۔پرویز افض ہوراں ایہناں بیتاں توں علاوہ پنڈی دے ریئس چودھری مولاداد چوہان، سائیں برکت حسین، راجی خوشحال خان تے دوجے لوکاں کولوں وی بیت حاصل کر کے شامل کیتے ہن۔ افضل پرویز دی مرتب کیتی کتاب “کہندا سائیں”  وِچ اِک مشہور ادیب عزیز ملک ہوراں دے رسالے ”نیرنگ خیال“ راولپنڈی دے جنوری ١٩٧٧ دے شمارے دا حوالہ دینٛدے ہویا لکھیا ہے کہ عزیز ہوراں لکھیا ہے کہ میری ملاقات سائیں نال راولپنڈی وِچ ہوئی سی، تے سائیں ١٩٣٠ وِچ پنٛڈی توں پشاور چلا گیا،  جِتھے اوہدا ١٦ اپریل ١٩٣٧ء وِچ انتقال ہوگیا۔سائیں ساری عمر چھڑا چھانڈ تے بے گھر ریہا۔ 

دُوجے کئی شاعراں وانگ سائیں پشاوری دا سارا کلام حرفیاں تے بیتاں وِچ ہے، جیہڑا کے اِک خاص بِحر وِچ ہے تے ایہہ بِحر سَبھ توں پہلاں شاہ حسین ہوراں اپنی اِک کافی وِچ وَرتی سی۔
                                    دن چار چوگان میں کھیل دیکھاں کون جِتے بازی کون ہارے
ایہہ ہی بِحر وارث ہیر لئی وَرتی، تے فیر ایسے بِحر نوں بیت تے حرفیاں کہن والیاں وَرتیا۔ سائیں دے بزرگ نیشاپور توں آئے سی، خیال کیتا جانٛدا ہے کہ اوہنے پہلاں فارسی زبان وِچ شاعری شروع کیتی، کجھ اردو وِچ وی لکھیا۔اوہ بھان٘ویں پڑھنا لکھنا نہیں سی جانٛدا پر اوہنے اپنے طور تے خاصا علم حاصل کیتا سی، استاد شاعراں دا کلام اوہنوں حفظ سی تے ایس دا اثر اوہدی شاعری تے وی پیا۔ سائیں دی جم پل پشاور دی سی ایس لئی ہندکو پنجابی وِچ استاد رمضو پشاوری دا شاگرد ہو کے شاعری کیتی۔کیہا جاندا ہے کہ ضلع اٹک (کیمبلپور)، ہزارہ ڈویژن تے راولپنڈی ڈویژن وچ خاص کر کے اکسر لوکاں نوں سائیں دے بیت، شعر یا مصرعے یاد ہوندے سَن۔ سائیں نوں کے پی کے (سرحد) تے راولپنڈی دے اردو مشاعریاں وچ پِرھیا پردھان ( صدرمحفل) بنایا جانٛدا سی، بھان٘ویں اوہ دیکھن نُوں اِک پھٹے پُراںے لِیڑیاں والا نیم مجذوب، چھوٹے قد والا گندہ جییہا بندا سی۔جس دِی اِک اکھ وِچ پھولا، بے ترتیب داڑھی، واچھاں چوں رال وگدی تے نک چونٛدا، کَچھ وِچ پنجیری تے ہَتھ وِچ بٹیر کھڈاؤنٛدا لیاقت باغ (کمپنی باغ) یاں راجہ بازار دی کسی دوکان دے تھڑے اُتے بیٹھا ہونٛدا، لوکی اوہدے اردا گرد اکٹھے ہو کے اوس کولوں بڑے ادب نال شعر سُنٛدے سن۔اوہ ایسی حالت وِچ اسٹیج تے مشاعرے وِچ کھلو کے ترنم نال اپنی بھونٛڈی آواز وِچ کلام سُنا کے وِی مشاعرہ لُٹ لینٛدا سی۔

 

حرفیاں تے بیت 

 Back to Previous Page



اُٹھ  فریدا وضو ساز  صُبح     نماز  گُذار
جو سر سایئں نہ  نیویں سو سر کپ اُتار


Comments


Bano
13 Nov 2016, 01:27
SaiN da ta sanoo pata hi nahi si, information da shukriya.



All Comments



*Name:
Email:
Notify me about new comments on this page
Hide my email
*Text:
   
 
 
Powered by
Scriptsmill Comments Script


Pages


  
Desi Calendar

For better view the web site requires the download of ; 'Roz Urdu Punjabi Nastaleeq Shahmukhi Font.


سزا کو جرم کی حد سے بڑھ نہیں جانا چاہیئے۔



All Comments