☰ open

Linguistics

زبان دے انگ تے لسانیات دے اصول

بچہ اپنے ماں پیو دی زبان سکھدا ہے یا فیر اپنے آلے دوالے دی۔ ایسی طرح جد چھوٹے ہُندیاں کوئی بچہ کسے دوسری تھاں تے چلا جاۓ جتھے دی بولی کوئی ہور ہوۓ تاں بچہ اوہ بولی وِی سکھ لیندا ہے پر اوہ بولی دوسرے کولوں سُن کے سکھن نال بولی وچ تھوڑا جیہا فرق آ جانٛدا ہے۔ جد بولن والا بولدا ہے تے سُنن والا ایہنوں سُن کے بولدا ہے تے اوس دے سُنن وچ کتِے کِتے کجھ فرق رہ جاندا ہے تے ایہہ فرق وقت دے نال وَد جاندا ہے تے کوئی پندرہ  20 پیڑھیاں دے بعد ایہہ کوئی ہور ای زبان لگن لگ پیندی ہے۔

اسی جے اپنے آلے دوالے ول دھیان کریۓ تے پتہ لگدا ہے کہ وکھو وکھ پیشے والیاں دی زبان وچ فرق ہُندا ہے، تھوڑے تھوڑے فاصلے دی زبان وچ وی فرق ہُندا ہے ہور کجھ نہیں تاں تلفظ وچ اِی فرق ہُندا ہے، تے تھوڑے دور چلے جایۓ تے بولی اک دوجے نوں ذرا مشکل نال سمجھ آندی ہے۔ ایس گل توں نتیجہ ایہہ نکل دا ہے کہ اک زبان کافی لمبے چوڑے علاقے وچ بولی جانٛدی تے ایس علاقے وچ تھوڑے تھوڑے فرق نال بولیاں جان والیاں بولیاں ایس زبان دیاں بولیاں کہلاون گیاں۔ ہن جس بولی وچ کتاباں لکھیاں جان گیاں دوجی بولی والے ایہناں کتاباں نوں پڑھن لئی ایس بولی نوں سکھن گے تے ایہہ بولی مرکزی بولی بن جاۓ گی۔ ایہدے وچ علمی کم ہون دی وجہ نال ایس وچ ہور بولیاں دے لفظ آ جان گے تے ایس بولی دا لفظاں دا ذخیرہ ودھ جاۓ گا۔

زبان دے بولن والیاں توں پتہ لگدا ہے کہ اوس زبان وچ کِنیاں آوازاں ہن، عام طور تے چالھی توں پنجاہ دے لاگے آوازاں ہوندیاں ہن۔ ایہناں آوازاں دیاں دو قسماں ہن ، اک " علت " تے دوجی " صحیح "۔

مثلاً پنجابی وچ اَ - آ - اِی - اُ - اُو - اے - اَے - او - اُوعلت ہن ۔
ک - گ - چ - چھ - ج - جھ وغیرہ صحیح۔

آواز دے جوڑ کیویں بنَن گے تے کیہڑی آواز کس دوجی آواز نال آ سکدی ہے تے کیہڑی لفظ دے شروع وچ نہیں بولی جا سکدی ایہناں دے وی اصول ہُندے ہن جس طرح " ڑ " لفظ دے شروع وچ نہیں آوندی۔

لغت وچ معنی دے نال نال ایہناں لفظاں دی تذکیر و تانیث دتی جانٛدی ہے۔ تے صَرف وچ اسم، صفت تے ضمیر دے نال نال واحد جمع ، مذکر مونث دا ذکر ہُندا ہے۔ ایہدے وچ صیغے دا تذکزہ وی ہُندا ہے۔

محاورے تے آکھان زبان دی شان ہن ۔ عروض یا بحر یعنی چھند شاعری دا حصہ ہن، تے صنعت عبارت نوں سوادی بنان دا طریقہ تے حروف ، لکھن دا طریقہ۔ ایہہ سارے زبان دے انگ ہن۔


پنجابی اردو لُغت    Punjabi to Urdu Dictionary



کھوج کے لئے الفاظ بغیر اعراب  ( یعنی زیر زبر وغیرہ ) کے لکھیں۔


Back to Previous Page

چِٹے دند، لَب لال،  سیاہ ریکھاں، تیرا مُکھ کیہہ، کان جواہر دی  اے
اُس تے بخش دِتّے لب  لال تینوں ، لالی لعل دی بھی کِسے کار دی  اے
کیسے  دِتّے ہَن  دَند سفید  تینوں ، آب  تاب کیہہ گوہر شاہوار دی  اے
اُس تے  تینوں سکھا  دِتّا  مُسکراؤنا ، نالے  گل  سِکھا  دتّی پیار دی  اے
سُنے  گل تیری ، فی  اوہ  بھُل جاوے ، مزہ  تیریاں  شیریں  زبانیاں  دا
توں نئیں جان  دا کہ کون  ہے باعث  لَٹک  مَٹک جوبن  تے جوانیاں  دا
اُستاد کرم امرتسری




ایتھے لکھے گئے کئی مضمون پنجابی وکیپیڈیا تے اردو ویب محفل جیهی ویب سائیٹ اتے کاپی کر کے آپنیا ناواں نال لائے هوئے هن ۔ بهت هی افسوس دا مقام هے۔ یاد رهووے ایهہ کتاب   دی شکل وچ چھپ وی چکے هے۔

بیٹھک  

Pages


Desi Calendar

For better view the web site requires the download of ; 'Roz Urdu Punjabi Nastaleeq Shahmukhi Font.


قرآن ِ کریم کی بنیادی تعلیم یہ ہے کہ پیدائش کے اعتبار سے ایک انسانی بچے اور دوسرے انسانی بچے میں کوئی تفریق اور تمیّز روا نہیں رکھی جا سکتی۔